สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ร่วมเสวนา “Bridging Archives to The Future” ชู AgriNova+ เป็นต้นแบบการเชื่อมโยงจดหมายเหตุ งานวิจัย และองค์ความรู้มหาวิทยาลัย
วันที่ 23 มิถุนายน 2569 สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้ โดย นางอริศรา สิงห์ปัน ผู้อำนวยการสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เข้าร่วมเป็นวิทยากรในการเสวนาเรื่อง “ยกระดับจดหมายเหตุ สู่การเชื่อมโยงองค์ความรู้และการใช้ประโยชน์เพื่อการพัฒนาประเทศ” ภายใต้หัวข้อ “Bridging Archives to The Future : จดหมายเหตุ อววน. แพลตฟอร์มดิจิทัลยุคใหม่เชื่อมโยงองค์ความรู้จากอดีต เพื่อการขับเคลื่อนอนาคตของประเทศ” ในงาน “มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 (Thailand Research Expo 2026)” ณ โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ และบางกอกคอนเวนชัน เซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพมหานคร
การเสวนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับการยกระดับงานจดหมายเหตุไทยในยุคดิจิทัล โดยมุ่งเน้นการเชื่อมโยงข้อมูลจดหมายเหตุจากหลายหน่วยงานให้สามารถเข้าถึง ใช้ประโยชน์ และต่อยอดองค์ความรู้ได้อย่างเป็นระบบ อันจะนำไปสู่การพัฒนาจดหมายเหตุให้เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านองค์ความรู้ของประเทศ ในการเสวนา นางอริศรา สิงห์ปัน ได้นำเสนอแนวทางการดำเนินงานของสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ในการพัฒนาคลังสารสนเทศดิจิทัลและจดหมายเหตุมหาวิทยาลัย โดยเน้นบทบาทของสำนักหอสมุดในฐานะหน่วยงานกลางด้านการจัดการองค์ความรู้ของมหาวิทยาลัย ที่ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงรวบรวมและให้บริการสารสนเทศเท่านั้น แต่ยังทำหน้าที่เชื่อมโยง จัดระบบ สงวนรักษา และส่งเสริมการใช้ประโยชน์ข้อมูลในระยะยาว
ประเด็นสำคัญที่สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้ นำเสนอ คือการพัฒนา AgriNova+ Digital Repository ให้เป็นคลังกลางของการเชื่อมโยงองค์ความรู้ของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ โดยออกแบบให้รองรับข้อมูล สารสนเทศ และองค์ความรู้ของมหาวิทยาลัยในหลายมิติ ผ่านคอลเล็กชันหลัก ได้แก่ MJUIR: Institutional Repository ซึ่งรวบรวมผลงานทางวิชาการ งานวิจัย นวัตกรรม และทรัพย์สินทางปัญญาของมหาวิทยาลัย, MJUII: Institutional Information ซึ่งรวบรวมสารสนเทศของสถาบันและหน่วยงาน เช่น รายงานประจำปี จดหมายข่าว และเอกสารเผยแพร่ขององค์กร และ MJUAR: Maejo University Archives ซึ่งรวบรวมเอกสาร บันทึก ภาพถ่าย สื่อ และทรัพยากรที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของมหาวิทยาลัยแม่โจ้
นอกจากนี้ ยังได้นำเสนอตัวอย่างแหล่งข้อมูลและแพลตฟอร์มที่สำนักหอสมุดพัฒนาขึ้น เช่น Maejo University Archives Website, Local Food Discovery และ Sansai Discovery ซึ่งเป็นตัวอย่างของการนำข้อมูลจดหมายเหตุ สารสนเทศท้องถิ่น ภูมิปัญญา อาหาร วัฒนธรรม และเรื่องเล่าชุมชน มาจัดระบบและเชื่อมโยงเข้าสู่คลังสารสนเทศดิจิทัล เพื่อให้สามารถสืบค้น อ้างอิง ใช้ซ้ำ และสงวนรักษาได้อย่างยั่งยืน
ผู้อำนวยการสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ได้สะท้อนมุมมองว่า การเชื่อมโยงข้อมูลจดหมายเหตุไม่ใช่เพียงการทำให้ค้นข้อมูลได้สะดวกขึ้นเท่านั้น แต่เป็นการทำให้หลักฐานจากหลายแหล่งสามารถเติมเต็มกันได้ เหตุการณ์หนึ่งในประวัติศาสตร์อาจมีทั้งเอกสารจดหมายเหตุ หนังสือ ภาพถ่าย เรื่องเล่า ภาพข่าว สารคดี ภาพยนตร์ งานวิจัย และเอกสารนโยบายจากหลายหน่วยงาน หากข้อมูลเหล่านี้สามารถเชื่อมโยงกันได้ จะช่วยให้สังคมมองเห็นบริบทของข้อมูลได้ลึกและหลากหลายมากขึ้น
สำหรับมหาวิทยาลัยแม่โจ้ การดำเนินงานดังกล่าวมีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากมหาวิทยาลัยมีอัตลักษณ์และทุนความรู้เฉพาะด้านเกษตร การพัฒนา AgriNova+ จึงเป็นการยกระดับข้อมูลเหล่านี้จากทรัพยากรที่กระจัดกระจาย ไปสู่คลังองค์ความรู้ดิจิทัลที่มีโครงสร้างชัดเจน สามารถใช้สนับสนุนการเรียนการสอน การวิจัย การบริการวิชาการ การพัฒนาชุมชน และการสร้างคุณค่าใหม่ให้กับสังคม
การเข้าร่วมเสวนาครั้งนี้เป็นบทบาทสำคัญของสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ในการเป็นหน่วยงานต้นแบบด้านการพัฒนาคลังสารสนเทศดิจิทัลและการเชื่อมโยงจดหมายเหตุของมหาวิทยาลัย โดยมุ่งสู่การเป็น Digital Knowledge Infrastructure ที่เชื่อมโยงอดีต ปัจจุบัน และอนาคต ผ่านข้อมูลที่มีบริบท น่าเชื่อถือ ค้นพบได้ ใช้ประโยชน์ได้ และสงวนรักษาได้ในระยะยาว
สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ยังคงมุ่งมั่นพัฒนาคลังสารสนเทศดิจิทัล AgriNova+ และระบบจดหมายเหตุมหาวิทยาลัยให้เป็นแหล่งองค์ความรู้ที่สนับสนุนพันธกิจของมหาวิทยาลัย ทั้งด้านการเรียนการสอน การวิจัย การบริการวิชาการ และการพัฒนาสังคม ตลอดจนเป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนองค์ความรู้ของประเทศในอนาคต
